کشتن هومبابا در موزه سلیمانیه

🔻بازار کردستان:

 اگر گذرت به موزه سلیمانیه افتد؛ آثاری از تاریخ کهن مزوپوتامیا و میانرودان و تمدن‌های اکد و آشور و عیلام و بابل و سومر در آنجا می‌بینی که به راستی شگفتی‌انگیزند. در این میان لوح V حماسه گیلگمش اثری است که تکه‌ای بازیافته از این حماسه بزرگ را روایت می‌کند. حماسهٔ گیلگَمِش برآیند قطعه‌های ادبی درباره گیلگمش از دوره‌های مختلف و به زبان‌های گوناگون از جمله سومری، اکدی، هیتی، هوری و اوگاریتی است. نسخه‌های مختلف گیلگمش بر روی لوح گِلی و به خط میخی نوشته و در شهرهای باستانی میانرودان، شام و آناتولی، پیدا شده‌اند. نسخه‌ی بابلی معیار حماسه، با واژگان آغازین Sha naqba īmuru (او که دریا را دید) شناخته ‌شده ‌است. پس از غارت نینوا به دست اتحاد مادها و بابلی‌ها، رونوشت‌های آشور بانی‌پال از این حماسه، تا حدود ۲۵۰۰ سال پس از آن خوانده نشدند.

نخستین بار در سال‌های ۱۸۵۰ و ۱۸۵۳، آستن هنری لایارد و دستیارش هرمزد رسام، الواح را در کتابخانه‌های نینوا کشف کردند. در سال ۱۸۷۲ جرج اسمیت در حین مرتب کردن لوح‌ها در موزه بریتانیا، لوح «طوفان» را پیدا کرد و ترجمه آن را در «انجمن باستان‌شناسی کتاب مقدس» ارائه داد.

گیلگمش؛ پادشاه ستمگر اوروک، دو سوم خدا و یک‌سوم انسان بوده است. خدایان، انکیدو را خلق می‌کنند تا هماورد او باشد اما آن دو پس از رویارویی، دوست و سپس عاشق یکدیگر می‌شوند. پس از کشتن هومبابا در جنگل سدر، ایشتار،الهه‌ آشوری، به سراغ گیلگمش رفته از او می‌خواهد جفت او باشد و نطفه خود را به وی ببخشد. ایشتار بارها با نشاط عشق بزرگان را به خواری کشیده بود. از همین رو گیلگمش درخواست وی را رد کرده، ننگ‌های ایشتار را به او یادآور می‌شود. ایشتار برآشفته به نزد پدر رفته و به تهدید گاو نر آسمانی را از پدر خود گرفته و به نبرد با گیلگمش می‌فرستد. گیلگمش در این نبرد، گاو نر آسمانی را از پای درمی‌آورد و ران گاو را به سوی ایشتار می‌افکند. خدایان به جرم نافرمانی، انکیدو را جوانمرگ می‌کنند؛ گیلگمش سفر جنون‌آمیزی را آغاز می‌کند تا به جاودانگی دست یابد. به دیدار اوتنپیشتی در آن‌سوی آب‌های مرگ و در انتهای جهان می‌رود، پس از شنیدن داستان طوفان، درمی‌یابد جاودانگی برای او آرزویی دسترس‌ناپذیر است.

لوح V حماسه گیلگمش که در موزه سلیمانیه نگهداری می‌شود به دوره بابل باستان (۱۵۹۵ ق.م) برمی‌گردد.

هاژه جلال، مدیر بخش الواح موزه سلیمانیه، می‌گوید: « این لوح به دوره نئو-بابلی بازمی‌گردد. این لوح پس از حمله آمریکا به عراق به سرقت رفته بود تا اینکه موزه سلیمانیه در سال 2011 آن را پس گرفت و دکتر فاروق الراوی (از مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی، دانشگاه لندن)، متن این لوح را به خط لاتین برگرداند و ترجمه کرد.»

این لوح روایت می‌کند که چگونه گیلگمش و انکیدو به جنگل سدر وارد شده و هومبابا را می‌کشند.

در سطرهای آغازین این لوح آمده است:

آنها در آستانه جنگل ایستاده بودند،

 و به بالای درخت سدر نگاه می‌کردند،

به ورودی جنگل خیره شده بودند،

که هومبابا را در حال راه رفتن دیدند،

 سپس آنها کوه سدر را دیدند،

جایگاه سکونت خدایان، تختگاه آرامش.

 

هاژه جلال، مدیر بخش الواح موزه سلیمانیه

 

لوح v حماسه گیلگمش

تازه ‌ترین خبرها و گزارش‌های اقتصادی را در بازاڕی کوردستان بخوانید.

آخرین اخبار

اخبار مرتبط