تعلیق توسعه در کرمانشاه

🔻بازار کردستان:

یک استاد دانشگاه بر این باور است که کرمانشاه گرفتار تعلیق توسعه است.

نشست رونمایی از کتاب «قصه توسعه کرمانشاه» نوشته محسن رنانی، استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان، و نریمان محمدی(همکار پژوهشی) به صورت مجازی برگزار شد.

محمدی در این نشست گفت: من وقتی دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی بودم و درس جامعه‌شناسی اقتصادی را می‌گذراندم متوجه شدم صحبت‌های استاد رنانی درباره کرمانشاه بسیار مهم است و در این حوزه مصاحبه‌ها و پژوهش‌های زیادی داشته است بنابراین در جلساتی که با هم داشتیم متوجه شدیم از دل مصاحبه‌هایی که انجام شده می‌توانیم کتابی را تدوین کنیم.

او با بیان اینکه کتاب حاضر در ده فصل تدوین شده است افزود: در دل فصل یک بیان می‌شود که کرمانشاه در بسیاری از دوران تاریخی به دلیل موقعیت استراتژیک میدان نبرد بین قدرت‌ها بوده و به همین دلیل نتوانسته به توسعه دست پیدا کند. در فصل دوم درباره ساختارهای مختلف استان کرمانشاه صحبت شده است. این استان از لحاظ ساختارهای فرهنگی اجتماعی، اقتصادی و … دارای تنوع بسیاری است و در این استان تنوع قومی، مذهبی، فرهنگی، ساختاری و … است و در ایران شاید استانی وجود نداشته باشد که این چنین متنوع باشد.

به گفته محمدی، در فصل سوم، درباره تنوع اقلیمی و طبیعی سخن گفته شده و از این لحاظ هم استثنایی در کشور است و این تنوع ظرفیت و قابلیت‌های مختلفی برای نیل به توسعه ایجاد کرده است. در فصل چهارم ما با مرور چندین شاخصه به این نتیجه رسیدیم که توسعه استان کرمانشاه مناسب نیست و در رتبه‌های آخر قرار دارد و وقتی این ظرفیت‌ها را مقایسه می‌کنیم متوجه می‌شویم عوامل نهادی و بیرونی در این زمینه دخیل هستند.

او ادامه داد: در فصل پنجم تقاطع‌های نظری و روانشناختی مورد بحث قرار گرفته که در بخش نظری، نظریه‌های سنتی و کلاسیک توسعه نقد شده است. در بحث روش‌شناختی هم ما به صورت کیفی کار کردیم و از رویکرد زمینه‌ای برساخته استفاده کردیم. این رویکرد تفاوتش در این است که می‌گوید نظریه کشف نمی‌شود بلکه توسعه پیدا می‌کند.
در فصل ششم کتاب در این باره صحبت می‌شود که توسعه نیافتگی کرمانشاه فرایندی تاریخی و نهادی است و به صورت مقطعی و کوتاه نبوده است. از سوی دیگر دام مرکزی و محلی دو دامی است که موجب توسعه نیافتگی کرمانشاه شده است. در فصل هفتم درباره مطلوبیت کنونی صحبت شده و صاحب نظران توسعه مواردی چون تنوع اقلیمی، دسترسی مرزی، ظرفیت‌های گردشگری، نیروهای کارامد و … را از عوامل توسعه پذیری کرمانشاه عنوان کردند. در فصل هشتم نیز راهکارهایی ارائه شده مبنی بر اینکه چگونه می‌توان به توسعه رسید.

محمدی با اشاره به دو فصل پایانی کتاب توضیح داد: در فصل نهم انگاره‌های نظری درباره کرمانشاه مورد بحث قرار گرفته است. هر مدیری که می‌آید در کرمانشاه پروژه‌های جدیدی را تعریف می‌کند و بعد مدیر بعدی می‌آید و پروژه‌های قبلی از بین می‌رود. در پایان هم در این باره صحبت شده که ظرفیت‌ها و قابلیت‌های کرمانشاه این امید را می دهد که چرخه تعلیق کرمانشاه شکسته شود. در فصل دهم درباره نظریه توسعه کرمانشاه حرف زدیم و در بخش اول تعلیق توسعه در این استان  به وسیله دام‌های مرکزی و محلی مورد بررسی قرار گرفته است و در بخش بعدی نیز توسعه اجتماعی نخبه محور به عنوان چهارچوب کلی برای رهایی از تعلیق توسعه در کرمانشاه کمک کند.

محسن رنانی مولف کتاب نیز درباره این اثر توضیح داد: کرمانشاه بعد از تهران به عنوان مرکز کشور یکی از استان‌هایی است که همه چیزش با مقیاس ایرانی، شرایط لازم را برای توسعه یافتن داشته است. این استان به دلیل نزدیکی به مرکز کشور و نیز شهرهای مرزی، تنوع اقلیمی، فرهنگی، منابع طبیعی، بالاترین بارش بارانه، سابقه مرکزیت سیاسی و … ظرفیت‌های خوبی داشته است. کرمانشاه بخشی از راه ابریشم بوده که باید سرمایه‌های تاریخی در این استان انباشت می‌شده که شده است. از سوی دیگر این شهر مسیر سفر به عتبات بوده و بنابراین بسیاری آنجا ماندگار می‌شدند.

رنانی با بیان اینکه این استان چیزی برای توسعه یافتن کم نداشته است اما می‌بینیم که شاخص‌های این استان در حد استان سیستان و بلوچستان و حتی در مواردی کمتر از آن است یادآور شد: حال این سوال است که چرا استانی با این همه ظرفیت چنین شرایطی دارد؟

گفت‌وگوی رنانی و محمدی درباره کتاب توسعه کرمانشاه را در این‌جا بشنوید.

دکتر نریمان محمدی در  گفت‌و‌گو با شبکه‌ی رسانه‌ای پرسیار می‌گوید: گردشگری نه تنها هیچ دستاوردی در زمینه توسعه اقتصادی و اجتماعی کردستان نداشته بلکه موجب ویرانی محیط زیست نیز شده است.

اینجا بشنوید.